Vullingen, kronen en bruggen

Als een gedeelte van een tand of kies verloren is gegaan (door breuk of tandbederf) kan de tandarts dit herstellen door een vulling te maken. Een vulling voorkomt verdere pijn en herstelt de functie van de tand of kies. Er bestaan verschillende vulmaterialen zoals amalgaam (zilvergrijze vulling), composiet (witte vulling), goud of keramiek (porselein). De tandarts kan kiezen uit vele varianten en merken en elk vulmateriaal vraagt om specifieke behandeling, instrumenten en apparatuur. Al deze factoren hebben invloed op het tarief. Plastische vulmaterialen verwerkt de tandarts aan de stoel (en worden na het aanbrengen hard in de mond). Bij inlays laten tandartsen de vulling maken bij een tandtechnisch laboratorium en brengen de kosten van de tandtechniek apart in rekening.

Tanden en kiezen hebben meerdere vlakken: voorkant, achterkant, tweemaal zijkant en een kauwvlak (kiezen) of snijvlak (tanden). De grootte van een vulling wordt bepaald door het aantal vlakken dat bij de vulling is betrokken.

Bij voortanden kan de tandarts een schildje (van kunststof of keramiek) aanbrengen om de tand mooier te maken of beter te beschermen. Soms vertonen tanden en kiezen zoveel gebitsslijtage dat er een laagje vulmateriaal op moet worden aangebracht.

Als een tand of kies zo ernstig is aangetast dat een vulling niet meer mogelijk is, kan er een kroon op worden gemaakt. Een kroon kan van metaal (goud) of van keramiek (porselein) zijn. Vaak moeten er maatregelen worden genomen om de kroon voldoende houvast te geven (opbouw of wortelkanaalpin).Een wortelkap op een natuurlijke tandwortel dient, na een wortelkanaalbehandeling, om de wortel te beschermen en om er (later) een systeem op te maken voor het houvast van bijvoorbeeld een kunstgebit.

Een brug is een manier om een ontbrekende tand of kies te vervangen. Een brug bestaat meestal uit een kunsttand (brugtussendeel) en twee of meer kronen op naastgelegen tanden of kiezen (pijlerelementen). Het is mogelijk een verloren tand of kies te vervangen door een plakbrug. De tandarts plakt met speciale materialen en apparatuur een kunsttand tussen twee, meestal gezonde, tanden of kiezen.

Herstellen van de hoektandfunctie en precisiekoppelingen zijn bijzondere prestaties waarover de tandarts de patiënt voor de behandeling goed zal informeren. Een tijdelijke kroon kan niet in rekening worden gebracht als dat een onderdeel is van het plannen en maken van een kroon of een brug.